PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH GÚT

169

PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH GÚT

(Từ đồng nghĩa: gout, thống phong)

  1. ĐỊNH NGHĨA :

Gút là tình trạng viêm do lắng đọng tinh thể monosodium Urate (MSU) tại mô mềm và tại khớp

  1. BỆNH SINH :

Tăng acid uric khi mức vượt > 6,8mg%. Cơ thể con người mỗi ngày tạo ra 250-750mg

Acid uric do purine từ thức ăn và chuyển hóa cơ thể tạo ra. Khi Acid uric tăng cao sẽ lắng đọng tinh thể tại mô gây ra tình trạng viêm.

Tăng acid uric do mất cân bằng giữa tiết chế ăn uống, sự tổng hợp và sự bài tiết acid uric

  • YẾU TỐ NGUY CƠ :

Yếu tố nguy cơ nam giới, nữ sau mãn kinh, yếu tố di truyền, bệnh thận giai đoạn cuối, ghép tạng. Tầng suất tăng theo tuổi, từ 0,1 8% từ tuổi< 45 đến 3,08% tuổi >65. Cao huyết áp, béo phì, uống nhiều rượu bia là các yếu tố nguy cơ thường gặp. Thuốc lợi tiểu thiazid, aspirin liều thấp

  1. CHẨN ĐOÁN :

Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh gút

*Hiện diện tinh thể urate trong dịch khớp, hoặc tophi chứa tinh thể urate dùng phương pháp hóa học hoặc dùng kính hiển vi lương cực.

* Hoặc có 6 trong 12 tiêu chuẩn sau:

  • Trên 1 cơn viêm khớp gút cấp
  • Viêm tối đa phát triển trong vòng 1 ngày
  • Viêm 1 khớp
  • Đỏ khớp
  • Khớp bàn ngón 1 chân đau và sưng
  • Viêm khớp 1 bên khớp bàn ngón chân 1
  • Viêm 1 bên khớp liên quan với khớp cổ chân
  • Nghi ngờ tophi
  • Tăng uric máu
  • Hình ảnh X-quang sưng 1 bên khớp
  • Nang dưới vỏ xương với không hình ảnh bào mòn trên vỏ xương trên vỏ xương
  • Cấy vi trùng âm tính trong giai đoạn viêm gút cấp.

I, PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ:

Áp dụng 12 chứng cớ điều tri theo hội thấp khớp Châu âu EULAR 2008 (the European League Against Rheumatism)

  1. Áp dụng phương pháp dùng thuốc và không dùng thuốc phù hợp với yếu tố nguy cơ
  2. Giáo dục bệnh nhân và thay đối lối sống ( giảm cân và giảm rượu bia)
  3. Nhận ra bệnh lý đi kèm: cao huyết áp, tăng đường huyết, tăng lipìd máu, béo phì và hút thuốc.
  4. Uống colchicin và/hoặc NSAID là thuốc đầu tiên cho cơn gút cấp
  5. Liều thấp colchicme có thể đủ cho 1 số bệnh nhân với cơn gút cấp (liều cao có thể có tác dụng phụ)
  6. Hút dịch và chích khớp corticoid tác dụng dài có thề an toàn và hiệu quả cho cơn gút cấp
  7. Thuốc giảm acid uric cho cơn gút tái phát, bệnh khớp, tophi có thay đổi hình ảnh X-quang do bệnh gút
  8. Mục tiêu điểu trị là giảm acid uric máu < 6,8mg %
  9. Thuốc allopurinol cho điều trị lâu dài với liều 100mg khởi đau và tăng dần liều mỗi 2-4 tuần.
  10. Thuốc tăng thải uric (probenecid,…) là thuốc thay thế cho allopurinol, chỉ dùng khi chức năng thận bình thường (chống chỉ định sỏi thận).
  11. Phòng ngừa cơn gút cấp trong những tháng đầu tiên của điều trị giảm uric máu bao gồm cochicin và/hoặc NSAID.
  12. Bệnh gút liên quan đến điều trị thuốc lợi tiểu. Thì ngưng thuốc lợi tiểu; losartan và fenogibrate thì điều trị cho tăng huyết áp và tăng lipid máu.

Phác đồ điều trị theo giai đoạn bệnh gút

Giai đoạn gút Mục tiêu Loại thuốc Điều trị tăng acid uric Thời gian
Cơn cấp Điều trị đau Colchicine, NSAIDs, glucocorticoids (chích khớp, uống, hoặc chích) Không 1-2 tuần
Trung gian Phòng ngừa cơn bùng phát Colchicine,

NSAIDS

Không Thời gian cho đến khi giảm a.uric <6mg%
Kinh niên Phòng ngừa tiến triển bệnh mục tiêu là duy trì acid uric <6mg% Thuốc giảm acid uric máu Thời gian dài

Phác đồ điều trị 2014 – Khoa Ngoại Chấn Thương

Comments