Tác dụng của cây Hương Nhu

CÂY HƯƠNG NHU: Tác dụng đối với sức khỏe 

Cây Hương Nhu là cây gì

Cây hương nhu tiếng anh (Ocimum tenuiflorum) là loài cây dược liệu có giá trị trong điều trị các bệnh liên quan đến đường hô hấp, tiêu chảy, nhức đầu và làm mỹ phẩm…

Cụm hoa hình xim ở nách lá, co lại thành xim đơn. Hoa không đều, có tràng hoa màu trắng chia 2 môi. Nhị 4 rồi ra ngoài bao hoa. Quả bế tư, bao bởi đài hoa tồn tại. Toàn cây có mùi thơm. Mùa hoa quả vào tháng 5-7.

Cây mọc hoang ở nhiều nơi trong nước ta, thường gặp ở các bãi cỏ ven đường. Cây còn được trồng ở đồng bằng và miền núi. Thu hái vào lúc cây đang ra hoa, hay một số hoa đã kết quả. Dùng khô hoặc tươi. Dùng cả cây.

Hương nhu có 2 loại:

Cây hương nhu
Hình ảnh: Cây hương nhu tía và hương nhu trắng

Hương nhu trắng:

Thân và cành hình vuông có lông. Lá mọc đối chéo chữ thập, hình trứng nhọn, mặt trên màu lục xám mặt dưới màu lục nhạt, hai mặt đều có lông ngắn và mịn, mép khía răng, gân hình lông chim, có cuống dài. Hoa nhỏ màu nâu, mọc thành xim co, thường rụng nhiều chỉ còn lại đài. Toàn cây có mùi thơm.

Hương nhu tía:

Thân hình vuông, chặt thành từng đoạn dài chừng 40cm, mặt ngoài màu nâu nhạt đến nâu tím có nhiều nếp nhăn dọc và lông mịn. Lá mọc đối, khô giòn, nhăn nheo, hình trứng nhọn, có cuống dài, mép khía răng, gân hình lông chim, mặt trên màu nâu, mặt dưới màu nâu nhạt, có các tuyến nhỏ lõm xuống, hai mặt đều có lông ngắn. Hoa màu nâu nhạt hình môi mọc thành xim co,
đôi khi một số hoa, lá đã rụng chỉ còn cành. Đài hoa tồn tại đựng quả bế tư nhỏ (Danh Từ Dược Vị Đông Y).

Theo y học hiện đại

Y học hiện đại cũng đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về các thành phần hóa học có trong loại thảo dược này. Kết quả từ một số nghiên cứu cho thấy Hương Nhu có những công dụng như:

  • Làm giảm căng thẳng stress, điều này đã được kiểm chứng lâm sàng trên động vật.
  • Có tinh dầu methanol và hoạt chất acid linoleic, carrageenan, dịch chiết cồn giúp giảm đau, hạ sốt, kháng viêm hiệu quả.
  • Có công dụng kháng khuẩn nhờ thành phần acid linoleic.
  • Có khả năng chống oxy hóa nhờ tinh dầu hương nhu.

Cây hương nhu có phải là cây húng quế ? 

Cây hung quê và cây hương nhu
Hình ảnh Cây hùng quê và cây hương nhu

Nhận dạng cây hùng Quê:

Húng quế là loài một loại cây thảo sống hằng năm, có thể cao khoảng 25 – 50cm. Thân và cành cây nhẵn, vuông, phân nhánh nhiều từ dưới gốc, cành còn non có màu tím đỏ.

Lá cây mọc đối nhau có hình trái xoan hoặc mũi mác, dài khoảng 3 – 5cm, rộng khoảng 1 – 1,5cm. Phần gốc lá thuôn, đầu lá nhọn, 2 mặt đều nhẵn và có màu lục. Mặt trên lá bóng còn mặt dưới nhạt hơn, mép nguyên hoặc hơi khía càng. Phần cuống lá tương đối dài.

Cây hùng quế có hoa nhỏ có màu trắng hoặc hơi tía, mọc thành chùm ở đầu cành có nhiều vòng gồm 5 – 6 hoa nhỏ. Các vòng sẽ mọc cách xa nhau ở phía dưới và sít dần về phía ngọn. Lá hắc nhỏ thường rụng sớm, đài 5 tràng có màu lục hay tím tía, mọc nghiêng và có thể tồn tại ngay cả khi hoa đã rụng. Quả bế tư, rời nhau và mỗi bế quả chỉ đựng 1 hạt. Mùa hoa quả rơi vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 8.

Xem bài viết về cây Hùng Quế

Nhận dạng cây Hương Nhu: Cây Hương nhu trắng có thân thảo, chiều cao thường cao hơn loại Hương nhu tía, cao từ 1,2m đến 1,5m. Thân cây hình vuông, phần thân gần gốc cây bị hóa gỗ. Lá cây mọc đối nhau theo hình chữ thập, cuống lá dài từ 5 đến 7 cm. Toàn thân cây có mọc nhiều lông màu xanh nhạt. Trên thân cây có các đường màu trắng xanh dài theo chiều của thân cây.

Công dụng của cây hương nhu

Bài thuốc chữa bệnh hôi miệng

*Chuẩn bị: 10g cây hương nhu trắng hay hương nhu tía đều được.

*Cách thực hiện như sau:

– Hương nhu đem loại bỏ lá vàng úa, đem rửa sạch rồi cắt nhỏ cho vào nồi cùng 200ml nước sạch đem sắc.

– Đun với lửa nhỏ sôi khoảng 15-20 phút thì tắt bếp.

– Đợi đến khi thuốc trị hôi miệng này nguội thì dùng ngậm súc miệng và nhổ ra ngoài, không nuốt.

Cách trị hôi miệng này bạn cần đều đặn thức hiện 2 lần mỗi ngày vào buổi sáng sau khi thức dậy và buổi tối trước khi đi ngủ để mang lại hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.

Để không phải là “nạn nhân” của chứng hôi miệng khó chịu, một số lời khuyên hữu ích sau bạn nên thực hiện:

+ Vệ sinh răng miệng hàng ngày đúng cách, đặc biệt chú ý bảm đảm tình trạng răng miệng sạch sẽ sau các bữa ăn, tránh để thức ăn thừa bám trên chân răng.

+ Hạn chế tối đa việc hút thuốc lá, sử dụng rượu bia và một số chất kích thích khác.

+ Giảm ăn các thức ăn có mùi nồng như tỏi, hành, các món chiên.

+ Nên uống nhiều nước mỗi ngày để tránh tình trạng khô miệng – một trong những nguyên nhân gây hôi miệng phổ biến nhất.

+ Nên có thói quen nhai kẹo singum, giúp tuyến nước bọt hoạt động, cung cấp độ ẩm cho miệng nhằm giảm thiểu mùi hôi phát ra từ miệng.

Bài thuốc chữa đau đầu, giảm sốt

Cách thực hiện khá đơn giản, bạn cần hái lấy 1 nắm lá Hương Nhu tía tươi, đem đi rửa sạch và giã nát. Sau đó vắt lấy nước cốt vào 1 bát nước sạch rồi cho thêm 1 chút nước ấm là có thể uống.

Phần bã Hương Nhu bạn dùng để chườm vào trán hoặc vùng thái dương. Với cách làm này tình trạng đau đầu, sốt có thể được cải thiện nhanh chóng.

Bài thuốc chữa tiêu chảy do lạnh bụng

Để thực hiện bạn cần chuẩn bị các loại thảo dược gồm có 12g hương nhu tía, 9g lá và cành tía tô, 9g mộc qua. Sau đó đem các loại thảo dược này rửa sạch, cho vào nồi và sắc với khoảng 3 bát nước. Bạn đun cho đến khi nước cạn lại còn khoảng 1 bát nước thì tắt bếp.

Cách dùng: Uống một lần vào sau bữa sáng. Có thể uống cho đến khi tình trạng tiêu chảy không còn.

Bài thuốc chữa phù thũng, nước tiểu đục

Để thực hiện bạn cần chuẩn bị khoảng 9g thảo dược Hương Nhu tía, 30g thảo dược rễ cỏ tranh và 12g thảo dược ích mẫu thảo. Sau đó bạn đem các loại thảo dược này rửa sạch sau đó sắc với khoảng 600ml. Bạn đun sôi sau đó để vừa lửa, đun cho đến khi nước trong nồi cạn còn lại khoảng 200ml thì tắt bếp.

Cách dùng: Bạn uống thay trà hàng ngày và uống đều đặn trong khoảng 10 ngày sẽ thấy được kết quả. Hoặc có thể uống cho đến khi nước tiểu không còn bị đục thì dừng.

Bài thuốc chữa bệnh đường hô hấp ở trẻ em

Bài thuốc này cần khá nhiều thảo dược. Bạn có thể tìm ở các cửa hàng thuốc Đông y những loại sau:

  • Hương Nhu tía: 10g
  • Cam Thảo: 5g.
  • Đắng Sâm: 10g.
  • Hoắc dương: 10g.
  • Bán hạ: 10g.
  • Hoàng cầm: 10g.
  • Kinh giới: 10g.
  • Phục linh: 10g.

Cách thực hiện: Đem các loại thảo dược này vào nồi và  sắc với một lượng nước vừa đủ. Đun sôi và để nhỏ lửa khoảng 30 phút thì tắt bếp.

Cách dùng: Mỗi ngày uống từ 3 đến 5 lần. Uống liên tục cho đến khi tình trạng bệnh được khỏi hoàn toàn.

Bài thuốc chữa chậm mọc tóc, kích thích mọc tóc

Hương Nhu cũng được dùng để chữa tình trạng chậm mọc tóc ở trẻ em hoặc kích thích cho tóc nhanh mọc, nhanh dài cho những người bị rụng tóc. Các bài thuốc cụ thể như sau:

Bài thuốc 1

Chuẩn bị khoảng 40g Hương Nhu tía sắc với khoảng 200ml nước. Đun cho đến khi nước cô đặc lại thì đem trộn với mỡ lợn. Dùng hỗn hợp này bôi lên tóc của trẻ ngày từ 1 đến 2 lần. Chú ý vệ sinh da đầu trẻ sạch sẽ trước khi bôi để tránh viêm nhiễm.

Bài thuốc 2

Nguyên liệu bạn cần chuẩn bị bao gồm 10g Hương Nhu, 10g lá bưởi hoặc vỏ bưởi, 10g bồ kết khô. Sau đó đem các thảo dược này bỏ vào nồi và đun sôi với 3 lít nước.

Cách dùng; Đem nước thảo dược đun sôi pha thêm với nước nguội cho vừa ấm và dùng để gội đầu. Bạn nên gội như vậy 2 lần/tuần sẽ giúp tóc nhanh dài và mềm mượt lên trông thấy.

Bài thuốc chữa cảm lạnh, nhiễm lạnh

Từ lâu Hương Nhu đã được dùng để chữa cảm lạnh bằng nhiều bài thuốc khác nhau. Dưới đây là một số bài thuốc mà bạn có thể tham khảo.

Bài thuốc 1

Chuẩn bị: Bạn cần có khoảng 500g Hương Nhu tía, 200g bạch biển đậu sao qua, thêm 200g hậu phác tẩm gừng nướng. Sau đó đem các loại thảo dược này tán nhỏ và trộn đều lại với nhau.

Cách dùng: Mỗi lần bạn đem khoảng 8 – 10g hỗn hợp thảo dược trên pha với nước sôi (hãm như trà) để uống. Mỗi ngày uống 2 lần sau bữa trưa và bữa tối. Uống khoảng 2 – 3 ngày để đạt được hiệu quả trị bệnh tốt nhất.

Bài thuốc 2

Với bài thuốc này bạn cần chuẩn bị khoảng 100g hương nhu tía. Sau đó đem tán nhỏ để pha với nước sôi uống. Mỗi lần pha khoảng 8g và dùng 2 lần/ngày sau bữa trưa và bữa tối. Uống liên tục cho đến khi mồ hôi ra và khỏi bệnh thì có thể dừng.

Bài thuốc 3

Đây là bài thuốc bổ trợ dùng kết hợp với bài thuốc 1 hoặc 2 để đẩy nhanh hiệu quả điều trị cảm lạnh. Để thực hiện bạn cần chuẩn bị các loại thảo dược sau:

  • Lá Hương Nhu tía: 15g.
  • Lá bưởi:15g
  • Lá Sả: 15g.
  • Lá ngải cứu:15g.
  • Lá khuynh diệp: 15g.
  • Lá tre: 15g.
  • Lá tía tô: 15g.
  • Lá gừng: 15g.
  • Lá hoặc cành cây thanh táo: 15g.
  • Lá húng chanh:15g.

Cách thực hiện: Đem các loại thảo dược này đi rửa sạch, sau đó cho vào nổi, đổ thêm 5 – 6 lít nước sạch và đun sôi. Khi nước sôi được khoảng 5 phút thì hạ nhỏ lửa. Sau đó dùng lá chuối hoặc một tấm vải mỏng sạch bị kín miệng nồi lại rồi đậy vung nồi tiếp tục đun khoảng 1 phút thì tắt bếp.

Cách dùng: Đặt nổi nước vào phòng kín gió, người bệnh cởi bỏ quần áo trùm chăn và ngồi cạnh nồi nước. Sau đó từ từ mở vung nồi chú ý tránh mặt ra khỏi miệng nồi để không bị hơi nóng phả vào mặt. Sau đó người bệnh hít thở mạnh để hương tinh đi vào phế nang. Xông khoảng 15 phút thì dừng.

Sau khi xông người bệnh có thể pha thêm nước vào nồi và dùng nước này để tắm. Cần lưu ý cách xông này không áp dụng cho những người bị ra nhiều mồ hôi, người bị mất nước hoặc mất máu nhiều, người có các chứng chóng mặt, trẻ em dưới 12 tuổi…

Những đối tượng cần cẩn trọng khi dùng cây Hương Nhu

Những đối tượng sau tốt nhất không nên dùng Hương Nhu để chữa bệnh. Hoặc nếu dùng cần tham khảo kỹ ý kiến của những người có chuyên môn.

  • Người có tuyến mồ hôi hoạt động mạnh, tiết quá nhiều mồ hôi.
  • Những đối tượng mắc âm hư và khí hư.
  • Bệnh nhân ho lao không sử dụng Hương Nhu tía.
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc những người đang cho con bú cần thận trọng, tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
  • Những người chuẩn bị phẫu thuật hoặc vừa phẫu thuật xong cũng không nên dùng Hương Nhu.

Cây Hương Nhu có khả năng tương tác với một số loại thuốc và gây hại cho sức khỏe

Khi sử dụng chung với một số loại thuốc Hương Nhu có thể tương tác và tạo nên các phản ứng gây hại cho sức khỏe người dùng. Chính vì vậy bạn cần cẩn trọng, không dùng Hương Nhu nếu bạn đang sử dụng các loại thuốc sau.

  • Các thuốc làm chậm đông máu: Khi tương tác với Hương Nhu sẽ làm tăng nguy cơ bầm tím và chảy máu.
  • Thuốc pentobarbital: Khi tương tác với hương nhu sẽ khiến người dùng thường xuyên buồn ngủ, ngủ nhiều gây mệt mỏi.

Một số lưu ý khác khi dùng cây Hương Nhu

Ngoài những vấn đề trên trước khi dùng cây Hương Nhu bạn cũng cần nắm chắc những lưu ý sau:

  • Chỉ nên dùng Hương Nhu liên tục tối đa là 6 tuần, sử dụng lâu dài sẽ vượt quá ngưỡng an toàn đối với cơ thể.
  • Sử dụng đúng loại dược liệu.
  • Tuyệt đối không dùng Hương Nhu đã có dấu hiệu ẩm mốc hoặc xuất hiện các mùi lạ khó chịu.
  • Để đảm bảo an toàn hãy tham khảo ý kiến của người có chuyên môn, dùng đúng liều lượng, đúng bài thuốc để tránh những ảnh hưởng không hay.

Tìm Thuốc Nhanh Tổng Hợp

5/5 (1 Review)

Comments