Một số thuốc ảnh hưởng đến bài tiết sữa

Mặc dù chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ, nhưng có nhiều bằng chứng cho thấy estrogen, một loại nội tiết tố nữ thường dùng trong các viên tránh thai, có khả năng ức chế mạnh mẽ sự tiết sữa ở một số bà mẹ nhạy cảm với thuốc.

Tắc tuyến sữa
Tắc tuyến sữa

Tăng nồng độ prolactin trong máu là yếu tố quyết định sự bài tiết sữa. Hầu hết các tác động của thuốc đối với quá trình tiết sữa đều thực hiện thông qua hormon này.

Bình thường, sự tổng hợp và bài tiết sữa mẹ được điều hòa và kiểm soát chủ yếu thông qua prolactin, một hormon được bài tiết từ tuyến yên.

Nồng độ của hormon này thường tăng cao nhất trong 2 tuần đầu sau đẻ, sau đó giảm dần và trở về mức bình thường sau 6 tháng.

Những thuốc gây ức chế tiết sữa

Một số thuốc như estrogen, testosteron, progestin, pseudoephedrin và các dẫn xuất ergot như bromocriptin, ergotamin, cabergolin được ghi nhận có khả năng gây mất sữa ở người do làm giảm bài tiết prolactin từ tuyến yên hoặc ức chế hoạt tính của hormon này trên các mô tạo sữa.
Mặc dù chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ, nhưng có nhiều bằng chứng cho thấy estrogen, một loại nội tiết tố nữ thường dùng trong các viên tránh thai, có khả năng ức chế mạnh mẽ sự tiết sữa ở một số bà mẹ nhạy cảm với thuốc.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy lượng sữa bài tiết bị giảm rõ rệt nếu các bà mẹ này sử dụng estrogen sớm ngay sau khi sinh. Sự thay đổi này có thể diễn ra nhanh hoặc chậm, một số trường hợp chỉ được phát hiện khi đã có thay đổi rõ rệt.
Nói chung, tất cả các bà mẹ đang cho con bú, có sử dụng viên tránh thai chứa estrogen, cần được báo trước nguy cơ gây mất sữa của thuốc để lưu ý phát hiện sớm.
Mặc dù progestin có thể gây mất sữa ở một số phụ nữ dùng thuốc này quá sớm sau khi sinh, nhưng nguy cơ này thấp hơn nhiều so với estrogen.
Do đó, khi có nhu cầu tránh thai, các bà mẹ đang nuôi con bằng sữa mẹ nên sử dụng các viên tránh thai có chứa duy nhất progestin liều thấp.
Sau sinh là khoảng thời gian việc bài tiết sữa rất nhạy cảm với tác dụng của các nội tiết tố nữ, do đó, tốt nhất các bà mẹ đang cho con bú nên tránh sử dụng các viên tránh thai trong khoảng thời gian vài tuần đến vài tháng sau khi sinh.
Một số dẫn xuất ergot có thể gây giảm nồng độ prolactin trong máu và do đó gây giảm tiết sữa. Bromocriptin, một dẫn xuất ergot thường sử dụng trong điều trị Parkinson và u tuyến vú cũng rất có hiệu quả trong việc giảm cương sữa và ức chế tiết sữa.
Cabergolin, một dẫn xuất ergot mới hơn có tác dụng tương đương bromocriptin nhưng ít tác dụng phụ hơn. Liều 1mg cabergolin sử dụng sớm ngay sau sinh hoặc 0,25mg x 2 lần mỗi ngày trong 2 ngày sẽ ức chế hoàn toàn việc tiết sữa.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm gần đây cho thấy, pseudoephedrin, một thuốc có tác dụng giảm phù nề cuống mũi và chống nghẹt mũi cũng có thể gây ức chế tiết sữa.
Mặc dù các nghiên cứu về tác dụng của thuốc này đối với việc tiết sữa vẫn đang tiếp tục nhưng các bà mẹ đang nuôi con vẫn nên hết sức thận trọng khi sử dụng pseudoephedrin, đặc biệt trong những tháng cuối của thời gian cho con bú, khi nguồn sữa đã giảm.

Những thuốc kích thích tiết sữa

Ở những bà mẹ bị thiếu sữa do nồng độ prolactin không đủ cao nhưng vẫn có đủ số lượng các nang tạo sữa, việc sử dụng một số thuốc ức chế các thụ cảm thể dopamin ở vùng dưới đồi như: metoclopramide, domperidon, risperidon hoặc các dẫn xuất của nhóm phenothiazin có thể gây tăng tiết prolactin từ tuyến yên và kích thích việc tạo sữa.
Metoclopramide và domperidon là hai loại thuốc được sử dụng nhiều nhất cho mục đích này.
Metoclopramide với liều thường sử dụng là 10-15mg, 3 lần mỗi ngày, làm tăng rõ rệt lượng sữa bài tiết, một số trường hợp có thể tăng gấp đôi. Lượng thuốc được bài tiết qua sữa rất nhỏ, thường không đủ để gây ảnh hưởng đối với trẻ. Các tác dụng phụ hay gặp nhất đối với bà mẹ là biểu hiện trầm cảm và co thắt dạ dày.
Domperidon cũng là một thuốc kích thích bài tiết prolactin nhưng an toàn hơn so với metoclopramide vì không qua hàng rào máu não và do đó không có các tác dụng phụ ở hệ thần kinh.
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy, domperidon có thể làm tăng thể tích sữa khoảng 44,5% sau 7 ngày, nồng độ của thuốc trong sữa cũng rất nhỏ (khoảng 1,2 nanogam/ml).
Hiện nay, domperidon là thuốc được ưa dùng nhất cho mục đích làm tăng tiết sữa. Các dẫn xuất của nhóm phenothiazin cũng có tác dụng ức chế thụ thể dopamin nhưng do có nhiều tác dụng phụ (như gây buồn ngủ, khô miệng, run chân tay…) nên ít được sử dụng để kích thích tăng tiết sữa.
Một điều cần lưu ý là các thuốc ức chế thụ thể dopamin chỉ có hiệu quả tăng tiết sữa ở một số người có nồng độ prolactin thấp, những người có nồng độ prolactin lớn hơn 100 nanogam/ml thường không đáp ứng với nhóm thuốc này.
Nếu lượng sữa không tăng lên sau một tuần sử dụng, các thuốc kích thích tiết sữa nên được ngừng lại. Việc ngừng các thuốc này nên được tiến hành từ từ, tránh ngừng đột ngột vì có thể gây mất sữa.
Các thuốc kích thích tạo sữa có nguồn gốc thảo dược cũng thường được sử dụng, nhưng các thông tin về hiệu quả và tính an toàn còn ít. Cỏ cari đã được sử dụng thành công trong một số nghiên cứu gần đây.

info Tìm thuốc nhanh nguồn lamchame.com

Vai trò của vitamin trong quá trình sinh sản

Nhiều  nghiên  cứu đã được  thực hiện nhằm  xác định liệu vitamin có thực sự làm tăng  cơ hội thụ thai và sinh nở thành  công ở các  sản  phụ hay không?

Các vitamin đã được  biết là có vai trò thiết yếu trong việc giữ cho cơ  thể chúng  ta hoạt  động ổn định. Chúng  giúp điều hòa các  chức  năng  của  cơ  thể và giữ cho mọi hoạt  động trong cơ thể diễn ra trơn tru. Theo  lẽ đó,  chúng  cũng có góp phần  vào một trong những quá trình phức  tạp nhất  của   cơ thể: Quá trình sinh sản. Nhiều nghiên  cứu đã được  thực hiện nhằm  xác  định liệu vitamin có thực sự làm tăng cơ hội thụ thai và sinh nở thành  công ở các  sản  phụ hay không.

Nói cách  khác,  vitamin có thể làm tăng  khả  năng  sinh sản  hay không?

Vitamin và sản phụ

Theo  tạp chí khoa học Discovery,  mặc dù các  nghiên  cứu về mối  liên quan  giữa các  vitamin và khả năng  sinh sản  vẫn chưa có kết luận  chính  xác, nhưng một số nghiên  cứu đã khẳng  định mối liên hệ giữa việc  dùng đủ một số loại vitamin có tác dụng tích cực đến quá trình thụ thai.vitamin benifid

Một trong những vitamin phổ biến nhất  có liên quan  đến khả năng  sinh sản   là vitamin C. Các phụ nữ đang  muốn có thai thỉnh thoảng được  khuyên   dùng thêm  vì nó giúp tăng cường  hàm  lượng hoocmon progesterone  (một loại hoocmon giới tính giúp duy trì thai).

Progesterone có một số vai trò với hệ thống sinh sản  của  phụ nữ: nó giúp  điều hòa chu kỳ kinh nguyệt,  củng cố thành  tử cung,  và giải tỏa căng   thẳng  lo âu. Progestone tổng hợp thường  được chỉ định cho các  trường hợp  khó thụ thai hoặc  khó giữ thai. Các nguồn vitamin C tự nhiên  tốt cho cơ  thể bao gồm các  trái cây thuộc  họ cam quýt, bông cải xanh,  và ớt chuông xanh.

Tương tự như vitamin C, các  vitamin nhóm B cũng đã được  chứng  minh là  làm tăng  hàm  lượng progesterone, và có tác dụng điều hòa chu kỳ kinh  nguyệt.  Vitamin B9 (axit folic) thường  được chỉ định cho những phụ nữ  đang  mang  thai hoặc  đang  có kế hoạch có con. Axit folic giúp đảm bảo tủy  sống  của thai nhi phát triển bình thường, và giúp giảm các  nguy cơ nảy  sinh các khuyết tật bẩm  sinh. Dạng tự nhiên  của  vitamin này có trong hoa  quả,  các loại đậu,  và các  loại rau ăn lá.

Nhiều nghiên  cứu đã cho thấy việc thiếu hụt vitamin D có liên quan  đế  các khó khăn trong quá trình thụ thai và sinh nở. Vitamin D có mặt trong  các  sản  phẩm  làm từ sữa, hoặc chỉ đơn giản là phơi nắng  một lúc trong  ngày,  bởi việc tiếp xúc với ánh nắng  mặt trời thúc đẩy cơ thể sản sinh  ra vitamin D.

Vitamin và các ảnh hưởng đến khả  năng sinh sản của đàn ông

Lẽ tự nhiên  là việc sinh sản  không thể hoàn  toàn  tùy thuộc  vào phụ nữ.  Đàn ông, hay nói chính xác hơn là tinh trùng của  họ, cũng góp 50% vai  trò trong quá trình này. Vì vậy, sức  khỏe của thai nhi phụ thuộc  cả vào  tình trạng  sức  khỏe của  bố lẫn mẹ, hay nói cách  khác,  là phụ thuộc vào  chất lượng của  trứng và tinh trùng. Các nhà khoa học đã tìm ra mối liên  quan  giữa vitamin và các  ảnh hưởng  của  chúng  đến khả năng  sinh sản  của   đàn ông.

Vitamin với đàn ông
Vitamin và các ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của đàn ông

Có 3 yếu tố chính  ảnh hưởng  đến khả năng  sinh sản  của  đàn ông, đó là: số  lượng tinh trùng, chất lượng tinh trùng, và khả năng  di chuyển của  chúng

Một vài loại vitamin đã được  chứng  minh có khả năng  làm tăng  số lượng  tinh trùng, bao gồm vitamin B12, vitamin C, vitamin E, và axit folic (B9). (Hai khoáng chất selen và kẽm cũng có vai trò tương tự). Việc  thiếu hụt axit folic thường  dẫn đến suy giảm số và chất lượng tinh  trùng, vì thế các  ông bố tương lai nên dùng bổ sung  loại vitamin này để  củng cố sức  khỏe cho các”chiến binh” của  mình.

Vitamin C và B12 có ảnh hưởng  rất tích cực đến cả 3 yếu tố then  chốt  liên quan  đến khả năng sinh sản  của  đàn ông. Việc thiếu hụt trầm trọng  vitamin C có thể khiến tinh trùng bị tổn thương; còn vitamin B12 có tác  dụng tích cực đến các  DNA.

Loại vitamin có tác dụng đặc  biệt tốt cho khả năng  sinh sản  của  nam  giới  là vitamin E. Một nghiên  cứu được  thực hiện trên một nhóm đàn ông có số  lượng tinh trùng cao  nhưng tỷ lệ thụ thai kém đã cho thấy, khi họ được   cho dùng liều bổ sung  vitamin E trong 1 tháng,  tỷ lệ thụ thai đã tăng  10%.

Mặc dù chưa có kết luận chắc  chắn  rằng các  vitamin này có tác động trực  tiếp đến quá trình sinh sản, nhưng điều chắc  chắn  là một sức  khỏe tốt  toàn  diện là điều cần  thiết nếu bạn muốn tăng  cơ hội thụ thai và có một  thai kỳ khỏe mạnh.

Và hãy chắc  là bạn dùng đúng loại vitamin cần  thiết với liều lượng hợp  lý, cùng với các chất dinh dưỡng khác để có một cơ thể khỏe mạnh  toàn  diện. Một lối sống  lành mạnh,  chế  độ dinh dưỡng hợp lý với đầy đủ các   vitamin cần  thiết là một sự kết hợp hoàn  hảo để cơ thể bạn luôn sẳn  sàng cho việc có em bé.

Nguồn vietnamnet