Cách sử dụng thuốc

“Thuốc không sử dụng đúng thì sẽ gây hại”, bất kể là thuốc Đông y, hay thuốc tây. Vì khi thuốc đã uống vào bụng rồi, thì dù là thuốc Đông hay Tây y cũng đâu có gì khác nhau, đều theo chân lý “Thuốc có thể trị bệnh, cũng có thể gây bệnh”, thuốc là con dao hai lưỡi, nên sử dụng thuốc phải sự tư vấn của bác sĩ chuyên môn hoặc của Dược sĩ.

su dung thuoc dung cach
Sử dụng thuốc đúng cách

Khi nhận thuốc đa phần người mua/ người nhận thuốc thường rất ít khi hỏi bác sĩ / dược sĩ về thuốc. Sau cả quá trình khám bệnh bác sĩ mới có thể kê toa thuốc để chúng ta về nhà uống. chúng ta hoàn toàn không biết sử dụng như thế nào cho hiệu quả, sử dụng như thế nào cho đúng.

Vậy nên khi nhận thuốc chúng ta nên lưu ý một vài vấn đề sau: Nếu chưa rõ thì có thể hỏi lại bác sĩ hoặc dược sĩ.

Khi nhận thuốc, cần đối chiếu số lượng thuốc, đồng thời hỏi rõ thời gian và cách sử dụng.

Một vài lưu ý khi nhận thuốc

  1. Thuốc uống cần uống với nước ấm.
  2. Cần dùng thuốc đúng thời gian biểu quy định trong ngày.
  3. Không được lẫn lộn thuốc uống trước và sau bữa ăn.
  4. Không được dùng trà, nước ép trái cây, sữa, cà phê hay các loại đồ uống có tính kích thích khác để uống thuốc.
  5. Cần sử dụng thuốc đúng theo phương pháp và liều lượng mà bác sỹ chỉ định ; nếu không được sự cho phép của bác sỹ thì không được tự ý thay đổi liều dùng hoặc ngừng thuốc.
  6. Nếu quên dùng thuốc, thì phải uống bù ngay khi nghĩ ra, nhưng nếu đã gần đến giờ uống thuốc lần tiếp theo, thì không được uống bù.
  7. Nếu cảm thấy dùng thuốc không đạt được hiệu quả mong muốn, hoặc nếu sản sinh tác dụng phụ, thì phải ngừng thuốc ngay và thông báo cho bác sỹ hoặc dược sỹ.
  8. Chú ý đọc kỹ tên thuốc, cảnh báo dùng thuốc và thời hạn sử dụng.
  9. Sau khi khỏi bệnh, nếu còn thừa thuốc thì không được tùy tiện sử dụng hoặc cho người khác dùng.
  10. Nếu có bất cứ vấn đề gì khi sử dụng thuốc, nhất định phải hỏi bác sỹ hoặc dược sỹ hoặc các nhân viên có chuyên môn về dược khác.
  11. Nếu sử dụng hai loại thuốc nhỏ mắt trở lên, phải nhỏ cách nhau 5-10 phút.
  12. Thuốc mỡ dùng ngoài da không được uống hoặc bôi vào mắt.

Chỉ dẫn dùng thuốc

1.Trước khi sử dụng thuốc, cần nhìn kỹ xem là thuốc uống thay thuốc dùng ngoài:

(1) Thuốc uống : Cần xem kỹ cách sử dụng, uống cả viên hay nửa viên, nhai nát hay dùng ngậm, hoặc hòa tan vào nước, v.v…; kiểm tra xem có thuốc có bị biến chất hoặc quá hạn sử dụng không.

2) Thuốc dùng ngoài : Xem kỹ sử dụng cho bộ phận cơ thể nào : da, mắt, tai, mũi, trực tràng, âm đạo hay hít vào.

(3) Trước khi sử dụng thuốc cần rửa sạch tay, tránh làm ô nhiễm thuốc và vết thương.

(4) Đối với những loại thuốc ở dạng lỏng thì trước khi sử dụng cần lắc kỹ.

(5) Thuốc đạn (thuốc nhét) cần cho vào ngăn lạnh để để duy trì hình dạng thuốc, trước khi sử dụng phải lấy ra đợi thuốc bớt lạnh mới được dùng.

(6) Những loại thuốc cần đậy kín, thì sau khi dùng xong phải đậy nắp chặt lại.

(7) Không được dùng thuốc đã quá hạn hoặc biến chất, ví dụ như thuốc mắt nước sau khi mở nắp 1 tháng thì phải bỏ đi.

(8) Không dùng thuốc của người khác, để tránh việc lẫynhiễm chéohoặc dùng sai thuốc.

2.Thời gian dùng thuốc: 

(1)Thời gian dùng thuốc phải theo quy định số lần trong ngày

    • Ngày 4 lần: Uống thuốc vào bữa sáng, bữa trưa, bữa tối và trước khi đi ngủ
    • Ngày 3 lần: Uống thuốc vào bữa sáng, bữa trưa, bữa tối
    • Ngày 2 lần: Uống thuốc vào bữa sáng và bữa tối
    • Ngày 1 lần: Uống thuốc vào một thời gian cố định trong ngày

(2)Thuốc dùng trước hoặc sau bữa ăn trước khi ăn (hoặc khi đói bụng): Trong vòng 1 tiếng trước khi ăn, hoặc sau khi ăn xong 2 tiếng và kết hợp cùng với đồ ăn.

      • Thuốc sử dụng trước khi ăn: Dễ bị thức ăn ảnh hưởng đến việc hấp thụ, kích thích dạ dày thấp.
      • Sau khi ăn: Trong vòng 1 tiếng sau khi ăn hoặc khi ăn xong lập tức uống ngay
      • Sử dụng thuốc sau bữa ăn: Có thể dựa vào thức ăn để hỗ trợ cho việc tiếp thụ, giảm bớt kích thích dạ dày.
      • Trước khi đi ngủ: Uống thuốc trước khi đi ngủ khoảng nửa tiếng.

(3) Mục đích sử dụng khác nhau:

      • Mỗi ngày 4 lần: Điều trị triệu chứng bệnh, ví dụ như thuốc Panadol.
      • 6 tiếng 1 lần : Duy trì nồng độ trong máu, ví dụ thuốc kháng sinh.

3.Bắt buộc phải sử dụng nước trắng để uống thuốc:

(1) Có một số loại thuốc mà nếu uống với nước hoa quả (như nước nho) hoặc trà, cà phê, sữa, thì sẽ sản sinh tương tác thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc.

(2) Không được nằm uống thuốc, tránh việc thuốc lưu lại ở đường thực quản lâu, sẽ gây nên bỏng thực quản.

4.Nếu quên uống thuốc thì làm thế nào?

(1)Thuốc giảm nhẹ triệu chứng bệnh : Nếu quên uống thì cũng không sao (ví dụ như : thuốc giảm đau).

(2)Thuốc điều trị hoặc phòng ngừa : như thuốc cao huyết áp, tiểu đường, nếu trong vòng không lâu sau nhớ ra, thì có thể uống bù ngay ; nếu đã sắp đến giờ uống thuốc lần kế tiếp, thì không cần uống bù.

(3) Đối với thuốc uống trước khi đi ngủ, nếu đến sáng hôm sau mới nhớ ra, thì không cần uống bù.

5. Cảnh báo dùng thuốc

Hiện nay trên túi đựng thuốc của các cơ sở y tế và hiệu thuốc đều có in những thông tin cảnh báo sử dụng thuốc như: cách sử dụng, liều lượng, tác dụng phụ, chỉ định. Trước khi dùng thuốc, nhất định phải đọc kỹ những thông tin đó, hoặc đọc hưỡng dẫn sử dụng của sản phẩm thuốc.

5. 1.Cảnh báo tác dụng phụ

(1)“Uống thuốc này có thể dẫn đến buồn ngủ hoặc chóng mặt”, “Cần thận trọng nếu sau khi uống thuốc phải thao tác máy móc hoặc điều khiển tàu xe” , có nghĩa là khi sử dụng loại thuốc này thì tốt nhất tránh làm các công việc đòi hỏi tập trung tinh thần.

(2)“Trong thời gian dùng thuốc, không uống đồ uống có chất cồn”, có nghĩa là tác dụng của thuốc có thể kéo dài hoặc gây buồn ngủ.

(3)“Trong thời gian dùng thuốc, tránh tiếp xúc với ánh nắng”, thường dùng cho thuốc loại Sulfa hoặc các sản phẩm dưỡng trắng.

5.2.Những phương pháp sử dụng đặc biệt:

(1)“Uống cả viên, không được nhai nát hoặc nghiền nhỏ”, có nghĩa là thuốc đó có thể có mùi vị khó chịu, hoặc là thuốc cần duy trì tác dụng lâu, hoặc thuốc bảo vệ đường ruột.

(2)“Cần để ngăn lạnh” có nghĩa là thuốc đó sau khi lĩnh về phải để ở ngăn dưới tủ lạnh.

(3)“Lắc đều trước khi sử dụng”, thông thường đối với các loại thuốc dạng lỏng, như thuốc kháng sinh dạng nước hoặc thuốc mắt nước.

3.Phụ nữ có thai và cho con bú: “Không dùng cho phụ nữ có thai, chuẩn bị có thai hoặc cho con bú”, có nghĩa là thuốc đó không thích hợp cho các đối tượng này sử dụng.

6.Tương tác thuốc:

(1)“Thuốc sắt và thuốc giảm a-xít dạ dày phải được uống cách xa ít nhất 2 tiếng”, thông thường là chỉ định đối với thuốc kháng sinh loại Quinolones, vì thuốc sắt, sữa, và thuốc giảm a-xít dạ dày sẽ ảnh hưởng đến sự hấp thụ và tác dụng của thuốc này.

(2)“Không uống với nước nho”, như các loại thuốc chẹn kênh canxi, nhóm thuốc ức chế miễn dịch loại Macrolid, các chất dẫn xuất Ergot, v.v…, nếu uống cùng nước nho sẽ ảnh hưởng đến sự hấp thụ và bái tiết thuốc.

Nguồn bài viết

Safety Medication Handbook for New Immigrants

5/5 (1 Review)

Bài viết cùng chủ đề:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *